Verbinding tussen natuur- en cultuureducatie

    Natuur- en cultuureducatie hebben veel raakvlakken. Omgang met natuur én cultuur wordt gezien als belangrijk voor de vorming van kinderen. Beide kunnen onderdeel zijn van elk vak en elke les, zowel binnen als buiten school, en bieden veel mogelijkheden voor bijvoorbeeld authentiek leren.

    Drie invalshoeken
    Natuureducatie en cultuureducatie gaan onderling steeds vaker verbindingen aan. Daarbij zijn grofweg drie invalshoeken te onderscheiden:
    1. landschap en historie
    2. kunstgebaseerde natuureducatie
    3. duurzame ontwikkeling, creativiteit en ontwerpen
     
    1. Landschap en historie
    Veel projecten die gericht zijn op natuurbehoud en -bescherming zijn ook van belang voor het behoud van waardevol erfgoed. Alle natuur in Nederland is en wordt immers gevormd door de mens, denk maar aan uiterwaarden en polders. Ook bij landgoederen en historische buitenplaatsen vloeien natuur en cultuur in elkaar over. In de provincie Utrecht zijn landschapsbeheer en erfgoed zelfs gefuseerd tot één organisatie, Landschap Erfgoed Utrecht.
     
    Voorbeelden
    Buitenplaatsen bieden het onderwijs veel aanknopingspunten voor erfgoed- en geschiedenisonderwijs. Voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs is er bijvoorbeeld een canonkaart buitenplaatsen met bijbehorend lespakket. Ook historische steden zoals Oudewater bieden in jubileumjaren vaak educatie over landschap en cultuurhistorie. De provincie Noord-Brabant heeft een lesbrief Landschap en cultuurhistorie in de Wijde Biesbosch die aansluit op enkele kerndoelen primair onderwijs. En dan is er nog de projectenbank educatie van de Rijksdienst voor het cultureel erfgoed.

    2. Kunstgebaseerde natuureducatie ('arts-based environmental education')
    Het doel van kunstgebaseerde natuureducatie is kinderen diepe natuurervaringen laten ondergaan via kunsteducatie op locatie. Hierbij kunnen allerlei werkvormen worden gebruikt die eraan bijdragen dat kinderen weer een band krijgen met de natuur.
     
    Voorbeelden
    Bij het zogeheten 'Sparrenproject', onderdeel van het grote project Mythe van de Natuur, 'sparren' kunstenaars met leerlingen uit po, vmbo en mbo in het Nationaal Park Drents-Friese Wold. Een ander voorbeeld is Herrekijker, gericht op natuurbeleving en verwondering in de eigen omgeving. Theatergroep Groen Gras ten slotte maakt kinderen vertrouwd met de natuur via instinctief, avontuurlijk theater.

    3. Duurzame ontwikkeling, creativiteit en ontwerpen
    In natuur- en milieueducatie (NME) gaat het erom leerlingen te helpen hun inzicht in en betrokkenheid bij natuur en milieu te vergroten, en hen te ondersteunen bij het duurzaam omgaan hiermee. Kunstenaars en ontwerpers kunnen bijdragen aan het zoeken van creatieve oplossingen voor vraagstukken op het gebied van duurzaam leven.
     
    Voorbeeld
    Brabant Kunstland is een kunst- en natuureducatieproject dat de waarde van de natuur op een creatieve manier onder de aandacht wil brengen. Zo’n 12.000 Brabantse basisschoolleerlingen van de bovenbouw maken samen met een kunstenaar en natuureducator een kunstwerk in de natuur op bijzondere plekken in het Brabantse landschap. De kunstvoorwerpen worden geheel met natuurlijke materialen gemaakt en veranderen onder invloed van zon, wind en regen, om uiteindelijk te verdwijnen. 
     
    Meer informatie over natuur- en cultuureducatie?
    Lees dan het hele artikel op Cultuurplein.nl.
    Onderaan het artikel staan ook diverse linkjes naar nog meer informatie, lesideeën en praktijkvoorbeelden.